0
0
0
s2sdefault

U današnjem vremenu, kao jedan standarda u proizvodnji auotomobila, navodi se sigurnost kako putnika, tako i ostalih učesnika u saobraćaju. Većina proizvođača teži ka tome, a mi smo već navikli na neke elemente te sigurnosti kao što su pojasevi za vezivanje, vazdušni jastuci, ABS, ESP i slično. Ipak je sve te tehnologije neko morao zamisliti i kreirati, a upravo ovaj članak govoti o nastanku, razvoju i modernoj upotrebi ABS sistema u vozilima koje svakodnevno viđamo na našim putevima.

Sada bi neko rekao, ABS je napravio Mercedes i završio čitanje ovog članka, ali ja vas uvjeravam da je istina potpuno drugačija.

Pionir automobilske i avio industije Gabriel Voisin je 1929. godine razvio prvi mehanički ABS sistem za primjenu na avionima. Tada je to bila veoma primitivna ali funkcionalna tehnologija koja se zasnivala na principu lamele i ventila koji su se rotirali zajedno sa točkom i bubnjem. U normalnim uslovima kočenja,  lamela bi se trebala rotirati istom brzinom kao i točak. No ako bi došlo do naglog kočenja, točak i bubanj bi usporili, dok bi se lamela rotirala nepromjenjenom brzinom. Ovaj proces bi izazvalo otvarnje venitla koji bi ispustio tečnost iz cilindra i tako smanjio pritisak kočnica. Lamela bi pratila usporavanje točkova, te bi ovaj proces bio ponavljan dok se avion ne zaustavi. Ovo je popravilo kočione performanse  aviona za 30% i smanjena je opasnost od spaljivanja ili eksplozije guma.

Tako je počela priča o ABS sistemu, ali na odgovor iz autoindustrije se čekalo dosta dugo, čak do 1966. godine kada je na tržište došao Jensen FF, prvi putnički automobil sa mehaničkim ABS sistemom.  Jensen-ov sistem se zasnivao na sistemu koji je primjenjen u Ferguson P99 trkacem automobilu, a i sama oznaka FF zapravo znači Ferguson Formula, pa je i očigledna povezanost.

Jensen FF je takođe bio prvi putnički automobil sa pogonom na sva 4 točka. Iako su ovo bili prvi koraci ABS sistema u automobilskoj industriji, on se pokazao kao nepouzdan i skup mehanizam i trebalo je pronaći novo rješenje. Chrysler se prvi prihvatio posla i riješio taj problem u saradnji sa Benedix korporacijom. Prvi automobil koji je imao kompjuterizovan, elektronski kontrolisan ABS sistem sa senzorima bio je Chrysler Imperial iz 1971. godine.

 

Sistem je nazvan “Sure Brake“ i radio je na sva 4 točka. Lincoln Continental takođe iz 1971. godine, je bio prvi automobil u kojem je ABS sistem bio ugrađivan serijski. General Motors je tokom 1971. godine ponudio “Trackmaster“ ABS sistem, na modelima Cadillac-a i Oldsmobile-a. Prvi japanski automobila koji je imao ABS sistem je bio Nissan Premier iz 1971. godine, a sistem se zvao EAL (Electro Anti-lock System). Prvi evropski automobil sa elektronskim ABS sistemom bio je Triumph 2500 Estates iz 1972. godine. Moramo znati da je krajem 1968. Concorde razvio prvi elektronski ABS sistem za avione.

Kompanija Bosh je 1978. godine zaštitila oznaku ABS samo za svoj proizvod, a prvi automobil koji je koristio Bosh ABS sistem bio je Mercedes S Klase (W116) i ponuđen je samo kao dio dodatne opreme. Iako je Lincoln Continental bio prvi automobil u koji se ABS ugrađivao serijski, Ford Scorpio je postao najpopularniji po tome,  jer je ponudio automobile po niskoj cijeni sa Teves electronic ABS sistemom kao standardom.

1988. godine,  BMW je predstavio prvi motocikl sa ABS sistemom, model K100, a 1991. godine postala je obavezna ugradnja ABS sistema na sve kamione i autobuse. 

Nikola GRAHOVAC